Z raportu dotyczącego oczekiwań konsumentów kosmetyków naturalnych i organicznych opublikowanego przez Naturativ wynika, że przy wyborze kosmetyków naturalnych najczęściej kierujemy się unikaniem ryzyka (65 proc.), troską o środowisko i zwierzęta (18 proc.) i zgodnością z wyznawanymi zasadami i filozofią życia (17 proc.).
Według danych z Organic Monitor 2016 to właśnie wzrost świadomości konsumentów odpowiada za pierwszy zakup organicznego bądź naturalnego kosmetyku (31% wskazań). Główne trendy konsumenckie związane z kosmetykami naturalnymi, jakie podaje Organic Monitor, to troska o ich skład i unikanie niepożądanych przez konsumentów składników, naturalne przenikanie stylu życia „slow life” od żywności do pielęgnacji urody, a także wzrost etycznego konsumpcjonizmu.

Jak powstawały pierwsze standardy?

Pierwsze wytyczne dotyczące ram określających, jaki produkt można nazywać kosmetykiem naturalnym, pochodzą z 2000 roku. Opracował je Komitet Ekspertów Produktów Kosmetycznych przy Komitecie Zdrowia Publicznego Rady Europy. Według ustalonych reguł kosmetyk naturalny nie może w swoim składzie zawierać zanieczyszczeń i wszelkiego rodzaju związków chemicznych, które mogą negatywnie oddziaływać na ludzki organizm. Ustalono, że receptura kosmetyków naturalnych musi być oparta na składnikach pochodzenia naturalnego, a jako metody ich uzyskania dopuszcza się tłoczenie, destylację, ekstrakcję, filtrację, suszenie, jak również techniki mikrobiologiczne lub enzymatyczne.

Czym wyróżniają się kosmetyki naturalne?

Receptura certyfikowanych kosmetyków naturalnych składać się musi ze składników, które akceptowane są przed nadającą oznaczenie organizację. Nie uznawana jest chemia w żadnej postaci, nawet jako konserwant. By przedłużyć żywotność kosmetyku dodaje się zatem do produktu kwas salicylowy i jego sole, kwas benzoesowy, alkohol benzylowy, kwas dehydrooctowy albo olejki eteryczne. Są to naturalne lub identyczne z naturalnym konserwanty, jednak nie są one w stanie zagwarantować świeżości produktu przez długi okres czasu, stąd kosmetyki naturalne cechują się krótszym terminem przydatności do spożycia niż ich odpowiedniki, do produkcji których użyto chemiczne konserwanty.
Na czarnej liście znajdują się ponadto produkty petrochemii (parafina i pochodne ropy naftowej), sylikony, barwniki syntetyczne, substancje pochodzące z organizmów GMO i ich pochodnych, jak również produkty testowane na zwierzętach. W produkcji kosmetyków certyfikowanych najczęściej nie wolno również stosować promieniowana rentgenowskiego i promieniowana gamma. Restrykcyjnym wymogom podlega również linia produkcyjna (ograniczenia są wprowadzone choćby w zakresie używania środków myjących).

Certyfikat NaTrue

Jednym z ważniejszych certyfikatów, o jaki ubiegać się mogą producenci kosmetyków, jest symbol NaTrue przyznawany przez organizację True Friends of Natural and Organic Cosmetics. Jednostka certyfikująca wspiera ideę kosmetyków naturalnych, angażując się w naukowe doświadczenia i ekspertyzy.

NaTrue wyróżnia trzy poziomy jakości produktów naturalnych. Taka hierarchizacja (z wykorzystaniem symbolu gwiazdki) pozwala definiować kosmetyki ekologiczne ze szczególnym uwzględnieniem ich składu. Wyróżnia się zatem następujące grupy:

•    Kosmetyki naturalne (*) – produkt został wyprodukowany z surowców naturalnych, tożsamych z naturalnymi i/lub niemal naturalnych oraz wody.
•    Kosmetyki naturalne z częścią organiczną (**) – większość składników (70%) wykorzystanych do produkcji kosmetyku pochodzi z upraw ekologicznych lub kontrolowanego dzikiego zbioru.
•    Kosmetyki organiczne (***) – niemal cały skład (95%) opiera się na substancjach pochodzących z upraw ekologicznych lub kontrolowanego dzikiego zbioru.

Producenci ubiegający się o certyfikat NaTrue powinni również pamiętać, że opakowanie kosmetyku musi podlegać recyklingowi. Ponadto jego objętość powinna być niewielka, dostosowana do rozmiaru kosmetyku.
Organizacja True Friends of Natural and Organic Cosmetics zastrzegła, iż o certyfikat ubiegać się mogą jedynie producenci, którzy mogą certyfikować minimum 75% wszystkich kosmetyków danej marki.

COSMOS (Cosmetics Organic Standard)

Drugim niezwykle ważnym certyfikatem przyznawanym kosmetykom naturalnym i ekologicznym jest COSMOS (Cosmetics Organic Standard). Ocena jakości produktu obejmuje jego skład, produkcję oraz opakowanie. Najbardziej istotny jest jednak w standardzie COSMOS bezwzględny zakaz używania w procesie produkcji składników, technologii i procesów, które w jakikolwiek sposób mogą negatywnie wpłynąć na zdrowie człowieka i środowisko naturalne.

Certyfikat COSMOS został opracowany przez kilka europejskich organizacji (Cosmebio i Ecocert Greenlife z Francji, BDIH z Niemiec, Soil Association z Anglii oraz ICEA z Włoch). To odpowiedź na potrzebę ujednolicenia systemu certyfikacji i sposobu oceny kosmetyków naturalnych i ekologicznych. Organizacja dokonała podziału składników, wyróżniając dwie kategorie kosmetyków:

•   kosmetyki naturalne (do 5% składników syntetycznych)
•   kosmetyki ekologiczne (20% składników musi pochodzić z upraw ekologicznych).

ECOCERT certyfikuje zarówno kosmetyki naturalne, jak i organiczne. Określił on dwie kategorie produktów nazwami: „kosmetyk ekologiczny” oraz „kosmetyk ekologiczny i organiczny”. Dla obydwu minimalny udział surowców naturalnych i pochodzenia naturalnego wynosi 95 proc a w przypadku kosmetyku ekologicznego i organicznego minimum 10 proc. wszystkich surowców i minimum 95 proc. zastosowanych substancji roślinnych musi być certyfikowanych jako organiczne. Dla kosmetyku ekologicznego wymogi te wynoszą odpowiednio minimum 5 proc. i minimum 50 proc.

COSMEBIO wymaga 95% wszystkich składników pochodzenia rolniczego, które mają być ekologiczne. 10% całkowitej masy produktu musi być ekologiczna. Pozwala nawet do 5% zawartości syntetycznych. Certyfikuje tylko francuskich producentów.

SOIL ASSOCIATION certyfikuje jedynie kosmetyki organiczne. Produkt organiczny jest opatrzony logiem organizacji i napisem „Organic Standard” i musi zawierać minimum 95 proc. surowców organicznych. Innym rodzajem certyfikowanego kosmetyku jest produkt z udziałem surowców organicznych. W takim przypadku jest on też oznaczony logiem oraz napisem: „wyprodukowany z xx% składników organicznych”, przy czym ilość tych komponentów nie może być niższa niż 70 proc.

BDIH certyfikuje jedynie kosmetyki naturalne, nadając im opatrzony logiem znak „Certified Natural Cosmetic”. Produkt taki musi spełniać wszystkie kryteria. Nie wymaga procentowej zawartości substancji naturalnych oraz certyfikowanych surowców organicznych. Etykieta BDIH widoczna na opakowaniu jest gwarancją kontrolowanego czysto biologicznego produktu kosmetycznego, który jest przyjazny zarówno dla skóry jak i dla środowiska naturalnego.

ICEA Ethical and Environmental Certification Institute – Włoska organizacja certfikująca żywność i kosmetyki produkowane w sposób przyjazny środowisku. Posiada 11000 członków i 17 filii na świecie.
Kosmetyk naturalny lub organiczny, certyfikowany przez instytut ICEA, to produkt: w którego skład wchodzą wyłącznie substancje dozwolone, który wytworzony został bez dodatku substancji lub materiałów pochodzących z organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO), który nie był testowany na zwierzętach, przy produkcji którego nie stosowano promieniowania jonizującego, który jest wytworzony z pierwotnych produktów pochodzenia rolniczego oraz substancji pochodzących z inwentarza żywego, certyfikowanych we wszystkich możliwych przypadkach.

Vegan Society – znak ten jest przyznawany przez organizację Vegan Society zarejestrowaną w Wielkiej Brytanii w 1944 roku. Produkty posiadające ten znak są odpowiednie dla wegan, wegetarian oraz osób z nietolerancją laktozy. Certyfikat Vegan Society daje gwarancję, że produkty, które go posiadają spełniają szereg standardów wyznaczonych przez filozofię weganizmu, czyli nie zawierają składników zwierzęcych, nie są testowane na zwierzętach oraz są wolne od składników roślinnych pochodzących z genetycznie modyfikowanych upraw (GMO). Dotyczy to zarówno samego produktu jak i wszystkich składników użytych do jego produkcji.

Certyfikat EcoControl

EcoControl to instytucja certyfikująca kosmetyki zgodnie ze standardami certyfikatów BDIH, NaTrue i ECOCERT.

Składniki kosmetyków z tym certyfikatem są pochodzą z naturalnych, surowych materiałów, nie pochodzą z przeróbki ropy naftowej, ani z organizmów modyfikowanych genetycznie. Oleje używane do ich produkcji pochodzą z kontrolowanych upraw ekologicznych, a substancjami zapachowymi są olejki eteryczne w 85-90% pochodzące z upraw ekologicznych.

Certyfikat USDA

Wydawany jest przez Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych. Kosmetyki posiadające ten certyfikat nie są konserwowane sztucznymi konserwantami, ich składniki nie są chemicznie przetwarzane, a 95% ich składu jest pochodzenia organicznego.